Verbetertraject kinderopvangtoeslag

Van 2015 tot begin 2018 is er door DUO, het ministerie van SZW, diverse branchepartijen - waaronder BOinK-, en ouders gewerkt aan een nieuw financieringssysteem voor de kinderopvang. Het project had de naam 'directe financiering kinderopvang' en zou de kinderopvangtoeslag gaan vervangen. Echter op 25 april 2018 heeft de Staatssecretaris van het ministerie van SZW laten weten de plannen voor het nieuwe financieringssysteem te annuleren. In plaats daarvan wordt er een verbetertraject bij de Belastingdienst gestart om het huidige systeem van kinderopvangtoeslag te verbeteren. Als belangenvereniging van ouders zijn wij wederom bij dit project betrokken.

Update: speciale app in ontwikkeling

Om onderstaande doelen te behalen heeft de Belastingdienst een kinderopvangtoeslag app ontwikkeld. Met deze app kunnen heel makkelijk gegevens worden ingezien en veranderingen worden doorgegeven. De app wordt tussen oktober en december 2019 getest. Wilt u de app ook testen? Meld u dan aan. Meer info.

 

Lees hier meer over de kinderopvangtoeslag affaire

Plannen verbetertraject kinderopvangtoeslag

De Belastingdienst Toeslagen werkt momenteel in samenwerking met het Ministerie van Sociale Zaken en partijen uit de sector intensief aan het verbeteren van de processen rondom het aanvragen en wijzigen van de kinderopvangtoeslag.
In de praktijk blijkt dat een groot deel van de ouders te maken krijgt met onduidelijkheden en problemen met de kinderopvangtoeslag en zelfs ernstig in de problemen kan komen omdat zij (veel) toeslag moeten terug betalen.

Dit heeft ook te maken met het feit dat de kinderopvangtoeslag die ouders krijgen eigenlijk een voorschot is.
De hoogte van het bedrag wat maandelijkse uitgekeerd wordt, is een inschatting op basis van meerdere gegevens. Bijvoorbeeld het aantal uren opvang wat wordt afgenomen, de uurprijs, maar ook het inkomen van ouders. Het bedrag wordt berekend op basis van schattingen door de ouder zelf en die schattingen kunnen immers niet altijd volledig correct zijn. Dat kan leiden tot wijzigingen en daarmee helaas ook tot – soms hele hoge – terugbetalingen, de zogenaamde ‘terugvorderingen’.  
Door het verbeteren van de huidige procedure en de informatie rondom de kinderopvangtoeslag wil het kabinet voorkomen dat er dergelijke hoge terugvorderingen ontstaan.

De verbetervoorstellen:

  1. Intensivering gegevenslevering kinderopvangorganisaties.
    De Belastingdienst zal meer gebruik gaan maken van maandelijkse gegevensleveringen door kinderopvangorganisaties over het daadwerkelijk gebruik van de kinderopvang (opvanggegevens). Op basis daarvan zal de Belastingdienst eerder een signaal aan ouders afgeven indien het feitelijke gebruik afwijkt van het eerder geschatte gebruik. De ouder krijgt hierdoor de kans om het geschatte gebruik aan te passen en zo een terugvordering of nabetaling te voorkomen of beperken.

  2. Intensivering controle gewerkte uren en doelgroepstatus.
    De Belastingdienst zal eerder en frequenter gebruik gaan maken van gegevens van bijvoorbeeld UWV en Inlichtingenbureau om het recht op toeslag eerder vast te stellen. Hierdoor wordt op een eerder moment duidelijk of een ouder recht heeft op de toeslag en wordt het onterecht uitbetalen van toeslag (en daarmee een hoge terugvordering achteraf) zoveel mogelijk voorkomen.

  3. Begeleiden van ouders met (kans op) problematische schulden.
    Het betreft het verder uitwerken van case-management waarbij ouders, waar nodig, intensiever worden begeleid door medewerkers van de Belastingdienst.

  4. Verbetering doorvoeren in het aanvraag- en mutatieproces.
    Ouders zullen bij het doen van aanvragen en mutaties voor de kinderopvangtoeslag actief worden bevraagd op mogelijke veranderingen in de (persoonlijke) omstandigheden. Hierdoor is de kans groter dat wijzigingen tijdig worden doorgegeven, met minder terugvorderingen en nabetalingen als gevolg.

  5. Verbetering van de schatting van de opvanguren.
    De tool om bij aanvang van het toeslagjaar het gebruik in te schatten zal verbeterd worden. De Belastingdienst zal hierbij gebruik maken van dataanalyse in combinatie met gegevensuitwisseling.

  6. Digitaal notificeren van ouders.
    Moderne technieken (software, apps, gedragswetenschappen) zullen worden ingezet om ouders eerder op het belang van het doorgeven van wijzigingen te wijzen. Hierdoor is de kans groter dat wijzigingen tijdig worden doorgegeven, met minder terugvorderingen en nabetalingen als gevolg.

  7. Proportioneel vaststellen.
    Jurisprudentie laat zien dat er grote terugvorderingen ontstaan omdat er geen recht op kinderopvangtoeslag bestaat als niet alle kosten door de ouder zijn gemaakt. Doordat er in die situaties geen recht op toeslag bestaat, wordt op dit moment het gehele voorschot dat is uitgekeerd, teruggevorderd. Dit leidt tot hoge terugvorderingen. Bezien wordt of het mogelijk is om het recht op kinderopvangtoeslag proportioneel vast te stellen en daarmee de volledige terugvorderingen van het uitgekeerde voorschot te verminderen. Mogelijke oplossingen moeten nader worden onderzocht op de beleidsmatige gevolgen en de uitvoerbaarheid van de voorgestelde aanpak.

Op dit moment wordt onder andere aan de volgende zaken gewerkt:

  • De Belastingdienst wil gebruik maken van actuele gegevens die kinderopvangorganisaties maandelijks bij de belastingdienst aanleveren; bijvoorbeeld over hoeveel uren opvang er is afgenomen en tegen welke uurprijs. De Belastingdienst onderzoekt verschillende manieren om met ouders af te stemmen of die gegevens kloppen en of het maandelijkse voorschot dus nog correct is.

  • De Belastingdienst wil persoonlijke begeleiding (casemanagement) en speciale aandacht bieden aan ouders die in het verleden te maken hebben gehad met (hoge) terugvorderingen en onderzoekt hoe dit het beste ingericht kan worden.

  • De digitale dienstverlening wordt verder uitgebouwd; ouders krijgen meer ondersteuning bij het vooraf schatten van de opvanguren en ook bij wijzigingen van (persoonlijke) gegevens zal er eerder een (waarschuwings)melding richting ouders worden gestuurd.

Het doel is om ouders met al deze ontwikkelingen meer te ontlasten, te ondersteunen en beter te informeren zodat er, na 2020, minder (hoge) terugvorderingen zijn.

Maar: ouders blijven met het huidige systeem van toeslagen altijd zelf verantwoordelijk voor het aanvragen, stoppen en wijzigen van alle relevante gegevens omdat zij de aanvrager zijn van toeslag.
Dit proces blijkt echter lang niet voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Wanneer er dus problemen ontstaan en daarmee ook terugvorderingen, ook als deze buiten de schuld van de ouder ontstaan, komt de Belastingdienst Toeslagen toch altijd bij de ouder om de toeslag terug te vorderen. Helaas blijkt in de praktijk dat dit niet altijd terecht is of dat de ouder verantwoordelijk kan worden gehouden voor de ontstane problemen. Bovendien is het zo dat als er probleem met een deel van de kinderopvangtoeslag is, ouders toch álle toeslag over dat kalenderjaar moeten terugbetalen. Het gaat daarmee dus bijna altijd om hoge bedragen. Het moeten terugbetalen van grote bedragen heeft logischerwijs vaak hele grote gevolgen; gezinnen komen zelfs in de schuldsanering terecht, met alle gevolgen van dien.

Rol van BOinK

BOinK is daarom namens ouders nauw betrokken bij dit traject, behartigt de belangen van ouders en deelt haar input op basis van ervaringen van ouders en haar expertise met het projectteam van het Verbetertraject Kinderopvangtoeslag.
BOinK leest mee, denkt mee en praat mee en vertegenwoordigt op deze manier het belang van al die ouders in de kinderopvang en draagt er zo aan bij om alle verbeteringen die worden doorgevoerd voor ouders zo optimaal mogelijk te maken.

Heeft u vragen of loopt u zelf tegen problemen met de Kinderopvangtoeslag aan? Neem dan contact op met ons spreekuur of meldt u aan als gedupeerde bij ons meldpunt

 

 

Lees meer over de kinderopvangtoeslag

Ga naar overzicht nieuwe wet- en regelgeving