Vaccineren en de kinderopvang

Wat moet je als ouder weten en kun je verwachten van de kinderopvangorganisatie?

• Kinderopvangorganisaties mogen vragen of een kind deelneemt aan het Rijksvaccinatieprogramma.
• Ouders zijn niet verplicht die vraag te beantwoorden.
• Kinderopvangorganisaties mogen een vaccinatiebeleid opstellen en onder voorwaarden besluiten niet-gevaccineerde kinderen niet toe te laten.
  
  
• Controleer altijd het vaccinatiebeleid van de opvang voordat je een contract afsluit.
• BOinK vindt dat de dalende vaccinatiegraad vooral een maatschappelijk vraagstuk is waarvoor politieke keuzes nodig zijn.

Wat is de situatie nu?
In Nederland krijgen kinderen via het Rijksvaccinatieprogramma vaccinaties aangeboden tegen verschillende ernstige infectieziekten. De vaccinatiegraad staat de afgelopen jaren onder druk, waardoor de zorgen over besmettelijke ziekten zoals mazelen en kinkhoest zijn toegenomen.

Voor scholen gelden andere regels dan voor kinderopvang. Scholen mogen kinderen niet weigeren vanwege de leerplicht. Voor kinderopvangorganisaties ligt dat anders. Zij hebben meer ruimte om eigen beleid te voeren.

Wat mogen kinderopvangorganisaties?

Vragen naar vaccinaties
Kinderopvangorganisaties mogen ouders vragen of hun kind deelneemt aan het Rijksvaccinatieprogramma. Op basis van deze informatie kunnen zij een beeld krijgen van de vaccinatiegraad binnen hun locatie.

Ouders zijn niet verplicht deze vraag te beantwoorden. Daardoor geeft een geregistreerde vaccinatiegraad niet altijd een volledig beeld.

Weigeren van kinderen
Kinderopvangorganisaties hebben enige ruimte om beleid te voeren rond vaccinatie. Een organisatie die ervoor kiest niet-gevaccineerde kinderen te weigeren, moet daarbij wel voldoen aan de regels voor gelijke behandeling en privacy. Ook moet zij kunnen onderbouwen waarom het beleid noodzakelijk en passend is voor het doel dat zij wil bereiken.

Welke maatregelen passend zijn, bepaalt de houder op basis van een zorgvuldige afweging van de gezondheid en veiligheid van kinderen, de aanwezigheid van kwetsbare kinderen, de risico's op besmetting, de beschikbaarheid van minder ingrijpende maatregelen en de wettelijke eisen rond gelijke behandeling en privacy. 

Meer informatie hierover is te vinden in het Juridisch afwegingskader weigeringsbeleid niet-gevaccineerde kinderen en medewerkers

Wat betekent dit voor ouders?

Vraag bij het kiezen van een opvanglocatie altijd:

• Heeft de organisatie een vaccinatiebeleid?
• Wordt de vaccinatiegraad bijgehouden?
• Wat gebeurt er bij een uitbraak van een besmettelijke ziekte?
• Kunnen niet-gevaccineerde kinderen worden geweigerd?
• Welke maatregelen gelden als de vaccinatiegraad daalt?

Zo voorkom je verrassingen nadat je kind al is geplaatst.

Kijk voor interessante aanvullende informatie in de rechter kolom.

Welke rol heeft de oudercommissie?

De oudercommissie heeft een belangrijke rol bij onderwerpen die raken aan gezondheid en veiligheid. Als een kinderopvangorganisatie vaccinatiebeleid heeft of wil invoeren, kan de oudercommissie hierover in gesprek gaan met de houder. De oudercommissie kan vragen stellen over de gevolgen voor ouders en kinderen, de communicatie hierover en de manier waarop gezondheid, veiligheid, privacy en gelijke behandeling worden meegewogen.

Waarom is vaccineren belangrijk?

Vaccinaties beschermen niet alleen je eigen kind, maar helpen ook om kwetsbare kinderen te beschermen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor:

• baby's die nog te jong zijn voor bepaalde vaccinaties;
• kinderen die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden.

Voor ziekten zoals mazelen is een hoge vaccinatiegraad nodig om groepsbescherming in stand te houden.

Standpunt van BOinK

BOinK vindt het belangrijk dat alle ouders goede en betrouwbare informatie krijgen over vaccineren. Dat werkt beter dan dwang.

We begrijpen de zorgen van ouders over de dalende vaccinatiegraad. Daardoor kunnen jonge kinderen meer risico lopen, vooral kinderen die nog niet volledig gevaccineerd kunnen worden.

Als de vaccinatiegraad te laag wordt, kan het nodig zijn dat de overheid maatregelen neemt om kwetsbare kinderen te beschermen. BOinK vindt wel dat zulke keuzes landelijk moeten worden gemaakt. Het is niet wenselijk dat iedere kinderopvangorganisatie hier zelf afzonderlijk beleid voor moet maken.

Politieke ontwikkelingen

De discussie over vaccineren en kinderopvang speelt al langere tijd. Er zijn eerder wetsvoorstellen gedaan. Die zorgden voor veel debat.

Eén van die voorstellen kwam van VVD en D66. Zij wilden het mogelijk maken om vaccinatie in bepaalde situaties verplicht te stellen voor toegang tot de kinderopvang. BOinK steunde dit voorstel.

Op dit moment gebeurt er niets met dit wetsvoorstel. De behandeling ligt stil. BOinK vindt het wel positief dat de politiek nu duidelijker praat over de dalende vaccinatiegraad.

Volgens BOinK moet de politiek een keuze maken: wie is verantwoordelijk voor de bescherming van jonge kinderen?