Blog | To DAEB or not to DAEB?

Het leek het afgelopen half jaar vooral te gaan over de gevaren dan wel de zegeningen van de DAEB, oftewel de diensten van algemeen economisch belang. En na het lezen van de laatste DAEB-notitie vanuit het ministerie is de schrijver van deze column niet honderd procent overtuigd dat de invoering van de DAEB de beste oplossing is.

Voor ouders is de ideologische discussie niet interessant. Maar wel de vraag: werkt de DAEB goed? Wat voor ons in ieder geval belangrijk is, is dat het geen bureaucratisch gedrocht wordt en dat de kwaliteit en de diversiteit niet worden beperkt. Minstens zo belangrijk is dat de omschrijving van de dienst zodanig is dat kwaliteit geborgd is. En: maatwerk moet mogelijk blijven; dus ook wat betreft de uurprijs.

Ons voorstel was om in een veel vroeger stadium de discussie over de juridische houdbaarheid van de DAEB te voeren. Dat voorstel is verworpen en dat blijft jammer. Nu – een kleine drie jaar voor de geplande invoering van de wet – is er een reëel risico op een juridische strijd, met mogelijke gevolgen voor de invoeringsdatum. De wensen van kinderopvangaanbieders en zorgen bij de politiek over ouders die opnieuw schulden hebben opgebouwd zouden uiteindelijk wel eens doorslaggevend kunnen zijn in de finale besluitvorming.

BOinK onderschrijft in ieder geval niet dat deze wet voor ouders zaligmakend is. Ouders worden volledig afhankelijk van de kinderopvangaanbieder. Stel dat dat in tien procent van de gevallen niet goed loopt: dan hebben we een groot probleem. Een honderd procent vlekkeloze aanlevering van gegevens is misschien wel veel gevraagd, maar bij een laatste meting bleek slechts 60 procent van de gegevenslevering te voldoen aan de eisen. Dat is niet bepaald geruststellend. De verzekering dat de ouder nooit de dupe zou worden van tekortkomingen in het systeem is niet echt geloofwaardig.

Wanneer er bijvoorbeeld sterke verdenkingen ontstaan dat houders of ouders frauderen, wordt deze belofte zo aan de kant geschoven. Het zou niet de eerste keer zijn dat het geheugen de politiek in de steek laat. U denkt toch niet echt serieus dat in 2004, het jaar vóór de invoering van kinderopvangtoeslag, er ook maar iemand repte over de mogelijke risico’s van het nieuwe stelsel zoals die nu bekend zijn?

BOinK wees er overigens toen wel op dat een deel van de ouders niet goed in staat zou zijn om digitaal de toeslag aan te vragen. Al vanaf 2007 heeft BOinK bij ministerie en politiek de signalen neergelegd over de verwoestende werking van een falend toeslagensysteem, ook al ging het om een relatief kleine groep ouders. Maar niemand wilde luisteren.

Het is daarom bijna grotesk dat in het nieuwe wetsvoorstel alleen ouders genoemd worden als risico bij het afsluiten van te grote contracten. Door de grote afhankelijkheid van kinderopvangaanbieders wordt de positie van ouders zwakker. Dit staat haaks op de lessen die wij onder andere hebben geleerd in de Kinderopvangtoeslagaffaire. Deze zal zich niet herhalen, maar ouders opnieuw in een machteloze positie plaatsen is een heel slecht idee.