Blog | Red de gastouderopvang (1)

Natuurlijk combineert niet iedereen deze beroepen met het opvoeden van kinderen van 0 tot 12 jaar, maar ook dat in oogschouw nemend zegt de beperkte omvang vooral iets over de keuzes die ouders maken.

Een tweede aspect, wat we nooit uit het oog moeten verliezen, is dat opa’s en oma’s de grootste kinderopvangaanbieders van Nederland zijn. De deeltijdfactor laat ik bij dit alles buiten beschouwing, want dat is nu eenmaal een vast gegeven in de Nederlandse context. Inzoomend op de vraag die overblijft, ligt voor de hand dat ook ’s nachts werkende ouders hun uiterste best doen om hun kinderen in hun eigen bed te laten slapen. Vooral de wel ’s nachts aanwezige partner maakt dit mogelijk, maar dat helpt het groeiend aantal éénoudergezinnen niet. De vraag bij deze groep valt dan weer weg omdat zij bij voorkeur niet voor beroepen kiezen waarbij ze ’s nachts niet zelf aanwezig kunnen zijn, maar niet iedereen heeft die keus. En ook afspraken met de ex-partner, met wie de opvoeding gedeeld wordt, zullen dit probleem nooit helemaal kunnen oplossen.

Al deze bovengenoemde factoren verklaren wel waarom de 24-uurs opvang in Nederland nooit echt van de grond is gekomen. Dit lijkt overigens in het buitenland, met een procentueel veel groter gebruik van kinderopvang, niet veel anders. Toch is nog steeds een deel van de ouders aangewezen op flexibele opvang, al gaat het dan vooral om (het begin van) de avond. Een ander belangrijk aspect is het feit dat een vast en vertrouwd gezicht tijdens deze uren voor ouders een doorslaggevend criterium is. De conclusie kan dan ook niet anders zijn dat alleen gastouderopvang voor deze ouders een passend aanbod kan leveren.

Dat andere overwegingen voor ouders bij de keuze van gastouderopvang ook een grote rol spelen is bekend, maar daarover een andere keer. Het verontrustende nieuws, in de steeds krapper wordende arbeidsmarkt, is de snelle terugloop van het aantal gastouders. Juist nu we ze meer dan ooit nodig hebben. Het is erg ingewikkeld om een exact cijfer te noemen, maar het lijkt er sterk op dat het aantal gastouders al onder de 20.000 is gedaald.

De volgende keer wil ik het graag hebben over mogelijke oplossingen om het aantal beschikbare gastouders uit te breiden, maar nu toch vooral even over het imago. Deze vader koestert warme herinneringen aan de pedagogisch medewerkers uit de tijd dat zijn kinderen gebruik maakten van de kinderopvang. De band tussen gastouders, kinderen en hun ouders is echter nog veel sterker. Het zou me niet verbazen dat ouders gastouders meer als medeopvoeder beschouwen dan ouders in de hele dagopvang en buitenschoolse opvang. Veel ouders en kinderen geven de gastouder vier of vijf sterren; daar is de terugloop niet aan te wijten. De volgende keer over oorzaken van de terugloop en mogelijke oplossingen.