Onderzoek naar gezondheidsrisico’s van asbest in speelzand (update)

13-04-2026

Vorige week zijn twee risicobeoordelingen van het RIVM over asbest in speelzand gepubliceerd. Het RIVM heeft onderzoek gedaan naar de gezondheidsrisico’s voor kinderen en voor werknemers op kinderopvangcentra en basisscholen. Risico’s voor gastouders zijn niet apart onderzocht.

De conclusie van het RIVM is dat de kans op gezondheidseffecten voor kinderen die met speelzand spelen heel klein is. Dat geldt ook voor werknemers op kinderopvangcentra die met speelzand in aanraking kunnen komen. Het RIVM benadrukt dat asbest in speelgoed in alle gevallen onwenselijk is. Het is dan ook belangrijk om blootstelling aan asbest zoveel mogelijk te voorkomen.

Naast het bieden van gezonde en veilige opvang voor kinderen, zijn kinderopvangorganisaties ook verantwoordelijk voor de gezondheid en veiligheid van hun werknemers. Het is niet uit te sluiten dat de kwaliteit van speelzand varieert. Volgens de arboregels moeten gevaarlijke stoffen waar mogelijk worden vervangen door een minder gevaarlijke of ongevaarlijke stof. Dit is bij speelzand mogelijk, namelijk door asbest niet meer te gebruiken en daarmee onnodige blootstelling te voorkomen en er andere alternatieven beschikbaar zijn.

Het kabinet heeft dan ook begrip voor het advies van BK, BMK, BVOK en Nysa om geen speelzand te gebruiken.

Lees het nieuwsbericht van de RIVM.

Of lees het nieuwsbericht van de NVWA, bij vragen kun je ook contact opnemen met de NVWA.

Nieuwsflits Rijksoverheid: Onderzoek naar gezondheidsrisico’s van asbest in speelzand (update)

Hoe nu verder?

De NVWA maakt alle resultaten van het onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelzand openbaar. De betrokken bedrijven zijn daarover geïnformeerd. Over ongeveer 2 weken komt er een lijst met alle geteste producten en de uitslag per product.
Het RIVM laat weten dat professioneel saneren niet nodig is. Door de ventilatie en het dagelijks schoonmaken van de ruimte verwacht het RIVM dat de concentratie asbestvezels zo laag is, dat saneren geen toegevoegde waarde heeft.
Over het afvoeren van speelzandproducten is het advies om contact op te nemen met de gemeente of afvalinzamelaar. Die kan aangeven waar en hoe je dit het beste in kan leveren.

Standpunt BOinK

Wij adviseren om bestaand speelzand, ook wanneer dit al is afgedekt of ingepakt, zorgvuldig af te voeren. Dit is een voorzorgsmaatregel om te voorkomen dat kinderen en medewerkers onnodig worden blootgesteld aan mogelijke asbestdeeltjes.

Hoewel veel kinderopvangorganisaties hier inmiddels actie op hebben ondernomen, is dit mogelijk nog niet overal gebeurd. BOinK roept oudercommissies op om dit actief na te vragen bij hun organisatie en, waar nodig, aan te dringen op passende maatregelen. Denk daarbij ook aan het (indien nodig) professioneel laten reinigen van ruimtes waarin met speelzand is gespeeld.

Aandachtspunten bij afvoer:

Verpak het speelzand altijd dubbel in plastic
Neem contact op met de lokale afvalinzamelaar of de Omgevingsdienst voor instructies over afvoer
Lever het zand uitsluitend in volgens de geldende richtlijnen

BOinK vindt het belangrijk dat risico’s zoveel mogelijk worden voorkomen en dat er zorgvuldig en transparant wordt gehandeld in het belang van kinderen en medewerkers.