Nieuwe kwaliteitseisen in de gastouderopvang per 1 juli 2026: wat betekent dit voor ouders en oudercommissies?

Per 1 juli 2026 gelden nieuwe kwaliteitseisen voor gastouders en gastouderbureaus. Deze eisen zijn bedoeld om de kwaliteit en professionalisering van de gastouderopvang verder te versterken.

Voor gezinnen die gebruikmaken van gastouderopvang zorgen deze veranderingen ook voor nieuwe afspraken. Zij mogen verwachten dat het gastouderbureau en de gastouder hen hierover informeren. Het is daarnaast mogelijk voor ouders om zelf het gesprek aan te gaan.
Zo kun je vragen hoe de nieuwe eisen in de praktijk worden toegepast op jouw opvang. Ook kun je het aangepaste pedagogisch beleidsplan of pedagogisch werkplan opvragen.

Hieronder lees je de belangrijkste veranderingen die voor ouders relevant zijn.

Pedagogisch beleidsplan van het gastouderbureau
Gastouderbureaus moeten nu al over een pedagogisch beleidsplan beschikken. Per 1 juli 2026 zijn er een aantal wijzigingen aan het pedagogisch beleidsplan van het gastouderbureau. Zo moet in het beleidsplan worden beschreven wat de kenmerkende visie op de omgang met kinderen is en hoe aangesloten gastouders verantwoorde kinderopvang bieden. 

Gastouderbureaus moeten ouders informeren over hun pedagogisch beleidsplan. En oudercommissies hebben adviesrecht op het pedagogisch beleidsplan.

Pedagogisch werkplan van de gastouder
Vanaf 1 juli 2026 moet iedere gastouder een pedagogisch werkplan hebben. In dit werkplan staat onder andere:

  • hoe de gastouder het pedagogisch beleid van het gastouderbureau in de praktijk gebruikt;
  • hoe de gastouder de ontwikkeling van kinderen volgt;
  • hoe de gastouder informatie over de ontwikkeling van jouw kind met je deelt (bijvoorbeeld bij bijzonderheden of bij de overstap naar de basisschool).

Het werkplan laat zien hoe je gastouder werkt. Het werkplan is vormvrij. Het hoeft dus geen geschreven document te zijn; een animatie, filmpje of collage mag ook.

Deskundigheidseisen gastouders
Iedere gastouder doet elk jaar aan bijscholing. Dit is minimaal 7 uur permanente educatie. Ook krijgt de gastouder coaching van het gastouderbureau. Het gastouderbureau biedt minimaal 3 uur coaching door een pedagogisch beleidsmedewerker. 
Gastouders die starten vanaf 1 juli 2026 moeten een opleiding hebben met een pedagogische module.

Maximaal twee gastouderbureaus
Vanaf 1 juli 2026 mag een gastouder bij maximaal twee gastouderbureaus aangesloten zijn. Zo is duidelijk wie welke taken heeft en wie de gastouder begeleidt. Was een gastouder al vóór 1 juli 2026 bij meer dan twee bureaus aangesloten? Dan mogen lopende contracten met ouders worden afgemaakt. Bij een overstap naar een ander bureau mag een gastouder tijdelijk bij drie bureaus aangesloten zijn.

Achterwacht
Iedere gastouder moet een achterwacht hebben. Dit is een volwassene die bij een noodsituatie binnen 15 minuten op de opvanglocatie kan zijn. Op de website van de Rijksoverheid lees je meer over alle nieuwe en aangepaste kwaliteitseisen in de gastouderopvang per 1 juli 2026.

Wat betekent dit voor oudercommissies?

De nieuwe kwaliteitseisen gaan over onderwerpen waar de oudercommissie advies over mag geven. Denk aan het pedagogisch beleid en de begeleiding van gastouders. Daarom is het belangrijk dat het gastouderbureau op tijd om advies vraagt. Zo is er genoeg tijd om de adviesprocedure te doorlopen, voordat de veranderingen per 1 juli ingaan.

Soms lukt het niet om een oudercommissie op te zetten, ondanks serieuze en herhaalde inspanning van de organisatie. Kleine gastouderbureaus met maximaal 50 gastouders mogen dan een andere vorm van ouderinspraak gebruiken: Alternatieve Ouderraadpleging (AOR). Zo kunnen ouders toch meedenken, zoals de wet dat vraagt.

Nieuwsbrief Kinderopvang Rijksoverheid: Nieuwe kwaliteitseisen in de gastouderopvang per 1 juli 2026: wat betekent dit voor ouders en oudercommissies?

Nieuwsbrief Kinderopvang Rijksoverheid: Veelgestelde vragen kwaliteitseisen gastouderopvang