Kinderopvangtoeslag affaire

De Belastingdienst heeft in 2014 onterecht de kinderopvangtoeslag bij 232 gezinnen stopgezet. Ook moesten gezinnen tot duizenden euro's kinderopvangtoeslag terugbetalen omdat zij deze volgens de Belastingdienst onterecht ontvangen zouden hebben. Deze zaak staat op zich en we gaan er vanuit dat deze ouders nu dan ook op de kortst mogelijke termijn gecompenseerd worden.

Daarnaast is gebleken dat er mogelijk nog duizenden gezinnen sinds 2010 zijn benadeeld omdat de Belastingdienst in tientallen fraude-onderzoeken onrechtmatig heeft gehandeld. Dit is in lijn met onze ervaring. We zijn de afgelopen tien jaar zeer regelmatig door ouders benaderd die werden geconfronteerd met het terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Het ging daarbij vaak om ouders die wel degelijk recht hadden op kinderopvangtoeslag maar waarbij door administratieve tekortkomingen, de Belastingdienst tot terugvorderingen was overgegaan. Inmiddels heeft de staatssecretaris Snel (Financiën) toegegeven dat in deze procedures de Belastingdienst meermalen de fout is ingegaan. Ze baseerden hierbij beslissingen op onjuiste gegevens en hielden informatie achter. Een commissie onder leiding van Piet Hein Donner gaat onderzoek doen hoe de  belastingdienst ‘rekening kan houden’ met de belangen van mensen. 

Bent u ook gedupeerd? Dit kunt u doen

Kinderopvangtoeslag affaire

Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen en terugvorderen van kinderopvangtoeslag. Mogelijk duizenden ouders zijn slachtoffer.

Is er sprake van opzettelijke fraude?

We stellen ons al jaren op het standpunt dat het feit dat de Belastingdienst alle kinderopvangtoeslag tot vijf jaar terugvordert, een veel te zware sanctie is. Gezinnen raken hierdoor in grote financiële problemen. Mensen verliezen soms zelfs hun baan. Er moet naar onze mening zorgvuldig worden vastgesteld of het in dit soort zaken daadwerkelijk om fraude gaat. Ook bij fouten in contracten, waarbij het zeer de vraag is of ouders over de kennis beschikken om te bepalen of een contract wel of niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet, moet worden vastgesteld of dit daadwerkelijk aanleiding moet zijn om de kinderopvangtoeslag terug te vorderen. Opvallend is dat het in veel gevallen gaat om ouders voor wie door beperkte taal- en/of digitale vaardigheid het aanvragen van kinderopvangtoeslag veel te ingewikkeld is. Hierbij moet worden bedacht dat het om kinderopvangtoeslag gaat die wel degelijk is gebruikt om de rekening van de kinderopvang te betalen.

In de schuldhulpverlening

De toezegging dat alle lopende 170 CAF (combiteam aanpak facilitators, een speciaal fraude team) rechtszaken nu voorlopig worden stopgezet is op zich goed. Wij vinden echter dat er vanaf 2010 naar alle zaken moet worden gekeken waarbij de kinderopvangtoeslag is teruggevorderd. Er zijn immers ongetwijfeld al vele zaken afgerond de afgelopen jaren. Ook moet worden bedacht dat veel ouders geen beroep hebben kunnen doen op de sociale advocatuur maar ook niet over de middelen beschikken om (fiscale) juristen in te schakelen. Het is heel gebruikelijk dat ouders met twee kinderen twee of drie dagen per week gedurende een aantal jaar gebruik maken van kinderopvang. Wanneer deze ouders de kinderopvangtoeslag over vijf jaar moeten terugbetalen gaat het meteen over tienduizenden euro's. Bij schuldhulpverleningstrajecten blijkt de terug te betalen kinderopvangtoeslag inmiddels één van de grootste componenten te zijn.

Wij vragen concreet om de volgende drie acties:

  1. Kijk naar de feiten rond de zogenaamde Bulgaren-fraude (2011-2012). Maak de afweging of dit echt de aanleiding had moeten zijn om in de navolgende jaren de term 'fraude' te gebruiken bij een groot aantal zaken waarbij sprake zou zijn van onterecht ontvangen kinderopvangtoeslag. De belangrijkste vraag hierbij: ging het echt om verwijtbaar gedrag of was er sprake van administratieve onregelmatigheden? Daarbij is het natuurlijk ook van belang wie daadwerkelijk verantwoordelijk was voor het niet voldoen aan de administratieve verplichtingen.
  2. Kijk niet alleen naar de 170 lopende CAF zaken maar kijk vanaf 2010 naar álle zaken waarbij ouders over één of meerdere jaren de gehele kinderopvangtoeslag moeten terugbetalen.
  3. Kijk naar de wijze waarop tot op de dag van vandaag sanctionering plaats vindt. Is het echt redelijk om tot vijf jaar terug alle kinderopvangtoeslag terug te vorderen? Ook wanneer het, zoals in veel gevallen gaat om het niet volledig voldoen van de ouderbijdrage of administratieve, belangrijke tekortkomingen. Criteria hierbij zijn de vraag of ouders recht hadden op kinderopvangtoeslag, werkten beide ouders of werkte de alleenstaande ouder en is het geld daadwerkelijk gebruikt om de kinderopvangrekening mee te betalen?

Hoe kunnen we in de toekomst dit soort problemen voorkomen?

We hebben de afgelopen jaren veelvuldig overleg gevoerd met de Belastingdienst Toeslagen. Dit heeft helaas in veel gevallen de nu bekend geworden problemen niet kunnen voorkomen. Inmiddels werken we in het 'verbetertraject kinderopvangtoeslag' goed samen met de Belastingdienst teneinde de aanvraagprocedure voor ouders eenvoudiger te maken. We hopen hiermee in de toekomst het aantal ouders die in de problemen komen sterk te beperken.

Meer over het verbetertraject kinderopvangtoeslag

Meer over kinderopvangtoeslag